Thứ Tư, 18 tháng 5, 2016

Bài trích Tạp chí Kinh tế và phát triển số 211 năm 2015

Xin trân trọng giới thiệu tới bạn đọc Tạp chí Kinh tế và phát triển số 211 năm 2015 tại Phòng Đọc tầng 5 nhà G - Trung tâm Thông tin Thư viện - Trường Đại học Dân lập Hải Phòng


1. Tăng trưởng kinh tế Việt Nam 2011- 2015 và những khuyến nghị cho giai đoạn 2016- 2020/ Ngô Thắng Lợi, Phí Thị Hồng Linh, Bùi Thị Thanh Huyền, Ngô Quốc Dũng// Tạp chí Kinh tế và Phát triển .- Số 211/ 2015 .- Tr. 2-12
“Phát triển kinh tế nhanh, bền vững, gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, coi chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh tăng trưởng là ưu tiên hàng đầu nhằm tạo nền tảng đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại” là những “điểm nhấn” trong quan điểm và mục tiêu kế hoạch 5 năm Phát triển kinh tế - xã hội 2011-2015. Theo đó, Việt Nam không chỉ coi trọng tốc độ tăng trưởng mà còn phải quan tâm đến hiệu quả và chất lượng tăng trưởng, hướng tới chuyển sang mô hình tăng trưởng chiều sâu. Bài viết dựa trên cơ sở mục tiêu về tăng trưởng kinh tế đặt ra cho giai đoạn 2011-2015, đánh giá thực trạng cả về số lượng và chất lượng tăng trưởng kinh tế từ 2011 đến 2014, ước thực hiện năm 2015 và toàn giai đoạn 2011-2015, tìm ra những vấn đề và những nguyên nhân chính, từ đó xác định những quan điểm định hướng và giải pháp quan trọng về tăng trưởng kinh tế cho giai đoạn tiếp theo.
Từ khóa: Tăng trưởng, hiệu quả, cấu trúc, đầu tư, năng suất lao động
 
2. Mười sự kiện kinh tế nổi bật của Việt Nam năm 2014/ Nguyễn Kế Tuấn, Đỗ Thị Đông// Tạp chí Kinh tế và Phát triển .- Số 211/ 2015 .- Tr. 13-23
Trong bối cảnh tiếp tục phải đương đầu với muôn vàn khó khăn ở trong nước và ngoài nước, Việt Nam đã đạt được những mục tiêu của năm 2014 đã được đề ra trong Nghị quyết về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2014 tại Kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XIII ở những mức độ khác nhau. Bài viết này trình bày 10 sự kiện kinh tế Việt Nam được coi là nổi bật của năm 2014, đánh giá khách quan thực trạng, khẳng định những kết quả và xu hướng tích cực, nhận diện rõ những khó khăn thách thức của nền kinh tế, từ đó đề ra mục tiêu và các giải pháp đưa đất nước phát triển theo hướng có hiệu quả và bền vững trong những năm tiếp theo. Do chưa có số liệu báo cáo thống kê chính thức của cả năm, một số sự kiện được minh họa bằng số liệu của 11 tháng năm 2014. Tuy nhiên, điều này không làm ảnh hưởng đến tính chất của mỗi sự kiện được lựa chọn.
Từ khóa: Tăng trưởng, xuất khẩu, lạm phát, nợ công, tái cơ cấu, mô hình tăng trưởng, năng lực cạnh tranh, môi trường kinh doanh, đột phá chiến lược
 
3. Độ biến động dòng tiền và tỷ suất sinh lợi cổ phiếu kỳ vọng: Nghiên cứu thực nghiệm trên thị trường chứng khoán Việt Nam/ Phan Thị Bích Nguyệt, Vũ Trọng Hiền// Tạp chí Kinh tế và Phát triển .- Số 211/ 2015 .- Tr. 24-33
Bài nghiên cứu này xem xét mối quan hệ giữa độ biến động dòng tiền và tỷ suất sinh lợi cổ phiếu kỳ vọng ở cả mức độ danh mục lẫn ở mức công ty riêng lẻ, khi có cả sự tương tác với các nhân tố định giá tài sản như beta, quy mô, vốn cổ phần theo giá trị sổ sách trên giá trị thị trường, quán tính giá, quán tính thu nhập, tính không thanh khoản và tỷ suất thu nhập, của 103 công ty niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán TP.HCM (HOSE) trong giai đoạn 2010-2013. Trong nghiên cứu này, chúng tôi sử dụng 2 đại diện cho độ biến động dòng tiền trong quá khứ, đó là độ lệch chuẩn của dòng tiền trên doanh thu và độ lệch chuẩn của dòng tiền trên giá trị sổ sách của vốn cổ phần được điều chỉnh theo ngành qua 12 quý trước đó, và kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng có một mối quan hệ ngược chiều và nghiên cứu có ý nghĩa trên cả 2 mẫu nghiên cứu là danh mục và công ty riêng lẻ.
Từ khóa: Độ biến động, dòng tiền, tỷ suất, sinh lợi, cổ phiếu kỳ vọng
 
4. Cơ cấu sở hữu và cổ tức trên thị trường chứng khoán Việt Nam/ Võ Xuân Vinh// Tạp chí Kinh tế và Phát triển .- Số 211/ 2015 .- Tr. 34-44
Cơ cấu sở hữu và cổ tức là một chủ đề thu hút nhiều học giả trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp trên thế giới. Sử dụng phương pháp hồi quy pooled OLS, với dữ liệu nghiên cứu là các chỉ số tài chính của các doanh nghiệp niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh, nghiên cứu này xem xét mối quan hệ giữa cấu trúc sở hữu và cổ tức bằng tiền của các công ty niêm yết. Kết quả cho thấy các công ty có tỷ lệ sở hữu nhà nước càng cao thì tỷ lệ cổ tức lớn, các công ty có sở hữu nước ngoài cao thì mức cổ tức thấp, các công ty có sở hữu quản lý cao thì mức chi trả cổ tức thấp và các công ty có tỷ lệ sở hữu cổ đông tổ chức cao thì mức cổ tức cao.
Từ khóa: Cổ tức, sở hữu nước ngoài, sở hữu nhà nước, sở hữu tổ chức, sở hữu nhà quản lý
 
5. Phân tách bất bình đẳng theo nguồn thu nhập vùng ven đô Hà Nội: Bằng chứng mới từ dữ liệu khảo sát hộ gia đình/ Trần Quang Tuyến, Vũ Văn Hưởng// Tạp chí Kinh tế và Phát triển .- Số 211/ 2015 .- Tr.45-54
Bài viết nghiên cứu mối quan hệ giữa các nguồn thu nhập và bất bình đẳng thu nhập giữa các hộ gia đình ở khu vực ven đô của Hà Nội. Với bộ dữ liệu khảo sát vào năm 2010 và sử dụng phương pháp phân tách hệ số Gini về bất bình đẳng thu nhập, bài viết đưa ra bằng chứng thực nghiệm mới rằng nguồn phi nông nghiệp tự làm và việc làm công chính thức là nguyên nhân lớn nhất dẫn tới bất bình đẳng thu nhập. Phát hiện này hàm ý rằng cơ hội kiếm những nguồn thu nhập này chỉ dành cho những hộ giàu có hơn, trong khi đó tác động làm giảm bất bình đẳng thu nhập của thu nhập từ nông nghiệp và việc làm công phi chính thức hàm ý rằng cơ hội kiếm nguồn những thu nhập này sẵn có cho các hộ gia đình nghèo hơn. Dựa vào kết quả nghiên cứu thực nghiệm, bài viết đưa ra một số gợi ý chính sách cho vấn đề bất bình đẳng trong bối cảnh thu hẹp đất nông nghiệp do đô thị hóa ở vùng ven đô của Hà Nội.
Từ khóa: Bất bình đẳng thu nhập, làm công phi chính thức, làm công chính thức, phân tách hệ số Gini, vùng ven đô.
 
6. Phát triển nông sản hàng hóa của đồng bào dân tộc tại chỗ Tây Nguyên: Thực trạng và giải pháp/ Hoàng Văn Cường, Vũ Thành Hưởng// Tạp chí Kinh tế và Phát triển .- Số 211/ 2015 .- Tr. 55-64
Trong những năm gần đây, dù bị ảnh hưởng của thiên tai, biến đổi khí hậu và mất đất sản xuất, nhưng sản xuất nông nghiệp của đồng bào dân tộc tại chỗ Tây Nguyên vẫn liên tục tăng trưởng khá. Cơ cấu cây trồng dịch chuyển theo hướng tích cực, với tỷ trọng các nông sản: cà phê, hồ tiêu, điều, cao su… ngày càng tăng. Mặc dù vậy, việc sản xuất hàng hoá của đồng bào dân tộc tại chỗ vẫn còn nhiều hạn chế: trình độ canh tác còn thấp, việc chế biến, bảo quản còn lạc hậu, tiêu thụ nông sản còn tồn tại nhiều khó khăn. Để thúc đẩy sản xuất của đồng bào dân tộc tại chỗ theo hướng hàng hoá, bài viết đề xuất một số giải pháp chủ yếu gồm: giải pháp qui hoạch, đầu tư kết cấu hạ tầng cho sản xuất, bảo quản và tiêu thụ nông sản, tăng cường đào tạo nâng cao kiến thức sản xuất cho đồng bào dân tộc tại chỗ, thúc đẩy quá trình tham gia của nông sản hàng hoá trong chuỗi giá trị toàn cầu, và các chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông sản hàng hoá của đồng bào dân tộc tại chỗ ở Tây Nguyên.
Từ khóa: Nông sản hàng hoá; dân tộc tại chỗ; dân tộc Tây Nguyên; nông nghiệp Tây Nguyên.
 
7. Ảnh hưởng của văn hóa tổ chức đến sự gắn kết của nhân viên tại công ty lữ hành Saigontourist/ Trần Hữu Ái, Nguyễn Minh Đức// Tạp chí Kinh tế và Phát triển .- Số 211/ 2015 .- Tr. 65-73
Nghiên cứu nhằm đo lường mức độ ảnh hưởng của các yếu tố văn hóa tổ chức đến sự gắn kết của nhân viên đối với tổ chức và mối liên hệ giữa các yếu tố này. Kết quả phân tích trên mẫu khảo sát gồm 286 cán bộ nhân viên làm việc tại Saigontourist ở thành phố Hồ Chí Minh cho thấy năm yếu tố văn hóa công ty ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến sự gắn kết với tổ chức của nhân viên là Giao tiếp trong tổ chức (β = 0,274); Đào tạo và Phát triển (β = 0,239); Sự công bằng và nhất quán trong các chính sách quản trị (β = 0,161); Khen thưởng và công nhận (β = 0,145); Làm việc nhóm (β = 0,126). Cuối cùng, tác giả trình bày hàm ý nghiên cứu cho các nhà quản lý doanh nghiệp và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.
Từ khóa: Đào tạo, khen thưởng, công bằng, văn hóa, tổ chức, Saigontourist.
 
8. Tự chủ đại học và vấn đề tăng học phí: Cơ sở khoa học và gợi ý chính sách/ Đặng Thị Lệ Xuân// Tạp chí Kinh tế và Phát triển .- Số 211/ 2015 .- Tr. 74-82
Sau sáu năm thí điểm, hiện nay Chính phủ đang có dự thảo đồng ý cho bốn trường đại học được phép hoạt động theo cơ chế tự chủ. Tự chủ đại học đang được lựa chọn như một cách thức để nâng cao hiệu quả và chất lượng các trường Đại học. Tuy nhiên, vấn đề này đang gây nhiều tranh luận bởi đi kèm với chính sách đó là một vấn đề được cả xã hội quan tâm là tăng học phí. Trong khuôn khổ có hạn, bài viết đề cập đến cơ sở cho việc tự chủ đại học nói chung hay tăng học phí nói riêng. Bài viết cũng sẽ phân tích đặc thù dịch vụ giáo dục vàthị trường giáo dục đại học để đề xuất một số giải pháp sao cho tăng học phí không là một rào cản mà là một cơ hội cho sự phát triển của giáo dục đại học.
Từ khóa: Đại học, tài chính, giáo dục, học phí, tự chủ đại học.

Bài trích Tạp chí Kinh tế và phát triển số 210 năm 2014

Xin trân trọng giới thiệu tới bạn đọc Tạp chí Kinh tế và phát triển số 210 năm 2014 tại Phòng Đọc tầng 5 nhà G - Trung tâm Thông tin Thư viện - Trường Đại học Dân lập Hải Phòng
 
 
1. Tổng quan thị trường bất động sản Việt Nam năm 2014 và triển vọng/ Trần Kim Chung// Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 210/ 2014 .- Tr. 2-10
Nghiên cứu này phân tích thực trạng thị trường bất động sản Việt Nam năm 2014 và chỉ ra triển vọng năm 2015 và các năm tiếp năm. Nghiên cứu cho thấy thị trường bất động sản đang ở giai đoạn bản lề. Sau thời gian suy giảm (những năm 2011-2013), về cơ bản, các yếu tố để thị trường phục hồi đã xuất hiện trước tháng 5 năm 2014, nhưng do các tác động kinh tế quốc tế, thị trường đã có một giai đoạn điều chỉnh đi ngang từ tháng 5 đến tháng 8 năm 2014. Đến cuối năm 2014, mặc dù còn nhiều tồn tại, rủi ro nhưng thị trường có tín hiệu tốt. Triển vọng 2015 và trung hạn, có ba phương án dự báo thị trường: (i) rất tốt nếu chính sách triển khai quyết liệt, thế giới ổn định và kinh tế vĩ mô tốt; (ii) bình thường nếu mọi yếu tố tiến triển một cách tiệm tiến; (iii) hoặc vẫn có thể xấu nếu tình hình thế giới, hoặc kinh tế vĩ mô hoặc chính sách bất ổn. Để có thể phát triển tốt thị trường bất động sản cần đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô; quyết tâm triển khai các chính sách đã cam kết (nhất là cho người nước ngoài mua và sở hữu nhà); minh bạch hóa thị trường; triển khai mạnh mẽ gói 30 nghìn tỷ và cho chia nhỏ căn hộ ở những địa bàn phù hợp; xem xét giảm giá đất và cho phép chậm nộp tiền sử dụng đất…
Từ khóa: Thể chế, thị trường, bất động sản, giá cả.
 
2. Chính sách tỷ giá hối đoái: Lựa chọn nào cho Việt Nam/  Phạm Thế Anh, Đinh Tuấn Minh// Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 210/ 2014 .- Tr. 11-20
Nghiên cứu này nhằm hai mục tiêu chính. Thứ nhất, bài viết tập trung tìm hiểu cơ chế tỷ giá hối đoái và những tác động của nó đối với đối với cán cân thương mại, lạm phát và môi trường vĩ mô ở Việt Nam trong khoảng hơn hai thập kỷ qua. Tiếp theo, dựa trên phân tích ưu điểm và nhược điểm của nó, bài viết cố gắng đưa ra những lập luận và điều kiện áp dụng ủng hộ cho một cơ chế tỷ giá hối đoái linh hoạt hơn, thay vì cơ chế neo tỷ giá cứng nhắc như hiện nay, ở Việt Nam trong tương lai.
Từ khóa: Tỷ giá hối đoái, cơ chế, cán cân thương mại, lạm phát, Việt Nam, chính sách.
 
3. Mối quan hệ giữa xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam: Mô hình “Vòng xoắn tiền”/Nguyễn Quang Hiệp//Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 210/ 2014 .- Tr. 21-32
Bài viết này phân tích mối quan hệ giữa xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam theo mô hình “vòng xoắn tiến”. Với số liệu theo quý cho giai đoạn 1999-2013, mô hình VECM đã được sử dụng và các hàm phản ứng của các biến số (xuất khẩu, tỷ giá hối đoái thực và sản lượng) đối với các cú sốc nội sinh được ước lượng để kiểm định giả thuyết. Kết quả nghiên cứu đã cho thấy tăng trưởng xuất khẩu là động lực cho tăng trưởng kinh tế, đến lượt nó, tăng trưởng kinh tế sẽ thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu ở giai đoạn tiếp theo thông qua việc gia tăng năng suất giúp tăng lợi thế cạnh tranh của sản phẩm. Và tỷ giá hối đoái là kênh truyền dẫn quan trọng để tăng trưởng kinh tế có tác động tích cực đến xuất khẩu ở Việt Nam.
Từ khóa: Luật Verdoorn, tăng trưởng, kinh tế, mô hình, vòng xoắn tiến, xuất khẩu, Việt Nam.
 
4. Những nhân tố ảnh hưởng đến chính sách chi trả cổ tức của các công ty cổ phần tại Việt Nam/Nguyễn Thị Minh Huệ, Nguyễn Thị Thùy Dung, Nguyễn Thị Thùy Linh//Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 210/ 2014 .- Tr. 33-42
Chính sách chi trả cổ tức đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và chịu sự tác động của nhiều nhân tố như khả năng sinh lời, tỷ lệ tăng trưởng, quy mô công ty,… Nghiên cứu này tập trung làm rõ những lý thuyết về nhân tố tác động đến chính sách chi trả cổ tức của doanh nghiệp và xác định ảnh hưởng của những nhân tố này đến quyết định chi trả cổ tức của các công ty cổ phần niêm yết trên Sàn giao dịch chứng khoán Hồ Chí Minh. Sử dụng phương pháp ước lượng mô hình hồi quy đa biến trên bộ số liệu của 75 công ty niêm yết của Việt Nam trong sáu năm, nghiên cứu này chỉ ra các nhân tố khả năng sinh lời, quy mô công ty có tác động rõ rệt đến mức chi trả cổ tức trong khi nhân tố tỷ lệ tăng trưởng và đòn bẩy tài chính có ảnh hưởng không đáng kể. Ngoài ra, lĩnh vực kinh doanh và cơ cấu sở hữu cũng có ảnh hưởng đến quyết định chi trả cổ tức của các doanh nghiệp.
Từ khóa: Chính sách, cổ tức, Công ty cổ phần, cổ phiếu, tỷ lệ, chi trả.
 
5. Tác động của các thuộc tính địa phương tới sự hài lòng của doanh nghiệp đầu tư: Bằng chứng từ Hải Dương/ Đào Trung Kiên, Trần Mạnh Toàn, Bùi Quang Tuyến, Nguyễn Văn Duy, Nguyễn Thị Liên//Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 210/ 2014 .- Tr. 43-52
Nghiên cứu này được thực hiện với mục tiêu đánh giá tác động của các thuộc tính địa phương tới sự hài lòng của nhà đầu tư kinh doanh. Phương pháp nghiên cứu được thực hiện thông qua các phân tích định lượng. Kết quả nghiên cứu từ 211 doanh nghiệp kinh doanh tại Hải Dương cho thấy cả bốn nhóm thuộc tính địa phương đều có ảnh hưởng tới sự hài lòng của doanh nghiệp đầu tư theo thứ tự giảm dần là (1) ưu đãi đầu tư; (2) hỗ trợ của chính quyền; (3) đào tạo kỹ năng và (4) môi trường sống. Trong đó nhân tố môi trường sống cho thấy ảnh hưởng ngược chiều tới sự hài lòng của doanh nghiệp.
Từ khóa: Thuộc tính, địa phương, doanh nghiệp, đầu tư, chính quyền, kỹ năng, môi trường sống
 
6. Nâng cao nhận thức của người dân trong quản lý rác thải sinh hoạt tại xã Hạ Lễ, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên/Nguyễn Phượng Lê, Trần Duy Tùng// Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 210/ 2014 .- Tr. 53-61
Cùng với sự phát triển của sản xuất và sự gia tăng các loại sản phẩm tiêu dùng, lượng rác thải sinh hoạt ở khu vực nông thôn được tạo ra ngày càng nhiều khiến cho môi trường bị ô nhiễm, gây mất mỹ quan và ảnh hưởng đến sức khỏe người dân. Nguyên nhân chủ yếu của hiện tượng này là do nhận thức của đại bộ phận dân cư trong thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt còn hạn chế. Dựa trên những thông tin định lượng và định tính được thu thập bằng các phương pháp khác nhau tại xã Hạ Lễ, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên, bài viết phân tích hiện trạng rác thải sinh hoạt ở xã Hạ Lễ; chỉ rõ nhận thức của người dân xã Hạ Lễ về phân loại, thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt; phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức của người dân trong quản lý rác thải sinh hoạt; và đưa ra 3 nhóm giải pháp nâng cao nhận thức của người dân trong quản lý rác thải sinh hoạt, bao gồm: tuyên truyền phổ biến kiến thức, tổ chức các chương trình giữ vệ sinh chung, xây dựng quy định của thôn xóm và hệ thống chế tài xử phát với hành vi gây ô nhiễm môi trường.
Từ khóa: Nhận thức, quản lý; rác thải sinh hoạt; nâng cao.
 
7. Nghiên cứu ảnh hưởng của rủi ro cảm nhận đến lòng trung thành du khách: Trường hợp khách du lịch quốc tế đến du lịch biển tại Nha Trang/ Đồng Xuân Đảm, Lê Chí Công// Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 210/ 2014 .- Tr. 62-72
Nghiên cứu này khám phá ảnh hưởng của rủi ro cảm nhận đến lòng trung thành của khách du lịch quốc tế đối với một điểm đến. Nghiên cứu sử dụng mẫu ngẫu nhiên với quy mô 313 khách quốc tế đang đi du lịch và lưu trú tại một số khách sạn từ 3 đến 5 sao trên địa bàn thành phố Nha Trang. Kết quả của nghiên cứu chỉ ra rằng trong khi rủi ro cảm nhận tài chính, rủi ro tâm lý và rủi ro thể chất có ảnh hưởng tiêu cực lên lòng trung thành của du khách quốc tế đối với một điểm đến thì cảm nhận về sự mạo hiểm trong du lịch lại là một yếu tố có tác dụng khuyến khích, thúc đẩy du khách quay trở lại đối với điểm đến du lịch biển. Kết quả nghiên cứu có những đóng góp hết sức có ý nghĩa cho lĩnh vực kinh doanh du lịch biển tại Việt Nam.
Từ khóa: Rủi ro, cảm nhận, lòng trung thành, du lịch biển, du khách, Nha Trang.
 
8. Đánh giá mức độ hợp lý của học phí đại học công lập thí điểm/ Phạm Xuân Hoan// Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 210/ 2014 .- Tr. 73-80
Nghiên cứu này đánh giá hiệu quả về mặt tài chính của việc đầu tư cho học đại học đối với cá nhân người học tại Việt Nam, với giả thiết học phí sẽ được tăng gấp 3 lần so với Khung học phí quy định tại 49/2010/NĐ-CP ngày 15/5/2010 của Chính phủ (Chính phủ, 2010), như đề xuất tại tờ trình số 18/TTr-BGDĐT ngày 14/1/2014 gửi Thủ tướng Chính phủ. Nghiên cứu kết luận, dù tăng gấp 3 lần, học phí chưa bất hợp lý so với mặt bằng chung về giá cả của xã hội. Quan trọng hơn, đầu tư cho học đại học vẫn có hiệu quả cao về mặt tài chính đối với cá nhân người học, tương đương với việc gửi tiền tiết kiệm vào ngân hàng theo phương thức lãi nhập gốc, với lãi suất thực dương 2,65%/năm. Trên cơ sở này, Nghiên cứu ủng hộ đề xuất về việc thí điểm tăng trần học phí của tờ trình số 18/TTr-BGDĐT nói trên.
Từ khóa: Chi phí, đào tạo, hiệu quả, đầu tư, học phí.

Bài trích Tạp chí Kinh tế và phát triển số 209 năm 2014

Xin trân trọng giới thiệu tới bạn đọc Tạp chí Kinh tế và phát triển số 209 năm 2014 tại Phòng Đọc tầng 5 nhà G - Trung tâm Thông tin Thư viện - Trường Đại học Dân lập Hải Phòng


1. Nâng cao chất lượng tạp chí Kinh tế và Phát triển theo hướng hội nhập quốc tế/ Lê Quốc Hội, Nguyễn Thị Tuyết Mai// Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 209/2014 .-Tr. 3-13
Dựa trên những tiêu chí đánh giá tạp chí khoa học, bài viết này sử dụng dữ liệu thứ cấp và dữ liệu thu được qua khảo sát để phân tích và đánh giá thực trạng hoạt động của Tạp chí Kinh tế và Phát triển qua 20 năm xây dựng và phát triển. Kết quả phân tích chỉ rõ những thành tựu mà Tạp chí đã đạt được trên con đường đổi mới theo hướng hội nhập quốc tế. Cụ thể, chính sách của Tạp chí đã được xây dựng ngày càng hoàn thiện và tương hợp theo chuẩn quốc tế; tính đa dạng và tính quốc tế của Hội đồng biên tập ngày càng tăng; chất lượng bài viết trên Tạp chí có những bước tiến rõ rệt; qui trình phản biện và chất lượng các ý kiến phản biện được đánh giá tương đối cao; công tác biên tập và xuất bản ngày càng được cải thiện; trang web của Tạp chí được đánh giá tốt. Tuy nhiên, việc phát triển Trường Đại học Kinh tế Quốc thành trường đại học định hướng nghiên cứu đặt ra yêu cầu phải tiếp tục nâng tầm Tạp chí. Bài viết cũng đề xuất một số giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng Tạp chí theo hướng hội nhập quốc tế.
Từ khóa: Hội nhập, quốc tế, chất lượng, tạp chí.
 
2. Gắn kết mục tiêu phát triển bền vững trong quá trình thực hiện công nghiệp hóa ở Việt Nam/ Ngô Thắng Lợi, Vũ Thành Hưởng//Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 209/2014 .- Tr. 14-23
Bài viết dựa trên một số kết quả nghiên cứu chính của đề tài cấp nhà nước KX04.11/11-15 (Ngô Thắng Lợi, 2012) đang được triển khai “Phát triển bền vững của Việt Nam trong bối cảnh mới của toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế và biến đổi khí hậu” (thuộc chương trình cấp nhà nước KX 04/11-15 của Hội đồng Lý luận Trung ương, trường Đại học Kinh tế Quốc dân là cơ quan chủ trì thực hiện ). Nội dung bài viết đi sâu vào đánh giá khía cạnh phát triển bền vững được đưa ra và thực hiện trong mô hình công nghiệp hóa ở Việt Nam như thế nào, bao gồm từ quá trình phát triển nhận thức của Đảng về gắn công nghiệp hóa với phát triển bền vững, đến những vấn đề đặt ra về gắn phát triển bền vững trong quá trình thực hiện công nghiệp hóa và cuối cùng, bài viết đưa ra một số kiến nghị chính nhằm gắn phát triển bền vững trong quá trình tiếp tục thực hiện công nghiệp hóa trong các điều kiện mới của toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế.
Từ khóa: Phát triển bền vững, công nghiệp hóa, ô nhiễm, môi trường, biến đổi khí hậu, Việt Nam.
 
3. Lại bàn về chế độ sở hữu, thành phần kinh tế và loại hình doanh nghiệp ở Việt Nam/ Mai Ngọc Cường//Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 209/2014 .- Tr. 24-31
Từ kết quả nghiên cứu của chuyên đề “Tư duy mới về sở hữu và thành phần kinh tế” thuộc đề tài cấp nhà nước KX01.12/11-15 “Tư duy mới về phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam trong bối cảnh mới”, bài báo khái quát thành công và những bất cập trong quá trình đổi mới tư duy về chế độ sở hữu, thành phần kinh tế và loại hình doanh nghiệp ở nước ta từ 1986 đến nay. Trên cơ sở đó đề xuất ba vấn đề: (i) nền kinh tế nước ta có hai chế độ sở hữu là công hữu và tư hữu, với nhiều hình thức sở hữu khác nhau; (ii) trong nền kinh tế tồn tại ba thành phần là kinh tế các doanh nghiệp nhà nước, kinh tế tư nhân và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; (iii) Doanh nghiệp nhà nước có chức năng tạo ra hiệu quả kinh tế - xã hội, đóng vai trò mở đường cho sự phát triển cho các doanh nghiệp khác; Doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn FDI có chức năng tạo ra hiệu quả kinh tế thuần cho nền kinh tế, thực hiện vai trò động lực phát triển kinh tế.
Từ khóa: Sở hữu,kinh tế, doanh nghiệp, Việt Nam
 
4. Tái cơ cấu công nghiệp: Chuyển từ nền công nghiệp gia công sang nền công nghiệp chế tạo/ Nguyễn Kế Tuấn// Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 209/2014 .- Tr. 32-41
Trong những năm qua, bên cạnh những đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, sự phát triển công nghiệp ở Việt Nam cũng bộc lộ ngày càng rõ những yếu kém về năng suất, chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh. Biểu hiện tập trung nhất của tình trạng này là nền công nghiệp còn mang nặng tính chất gia công/lắp ráp với giá trị gia tăng thấp và lệ thuộc vào nước ngoài. Chuyển công nghiệp từ tình trạng này thành nền công nghiệp chế tạo, thực hiện các khâu phức tạp có giá trị gia tăng cao trong chuỗi giá trị toàn cầu là một trong những nội dung trọng yếu của tái cơ cấu công nghiệp. Từ phân tích vị trí của hoạt động gia công/lắp ráp trong chuỗi giá trị toàn cầu, bài báo đã phân tích làm rõ tính chất gia công/lắp ráp của nền công nghiệp Việt Nam và những hệ lụy của phát triển công nghiệp theo kiểu này. Từ đó, bài báo tập trung trình bày hai khuyến nghị cơ bản để thúc đẩy chuyển từ nền công nghiệp mang nặng tính chất gia công/lắp ráp sang nền công nghiệp chế tạo có giá trị gia tăng cao. Đó là: xác định rõ yêu cầu và nội dung của tái cơ cấu ngành công nghiệp trong khuôn khổ tái cơ cấu nền kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng; thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ.
Từ khóa: Chuỗi giá trị, gia công, lắp ráp; chế tạo, giá trị gia tăng; tái cơ cấu; mô hình, công nghiệp hỗ trợ.
 
5. Tư duy mới về hội nhập kinh tế quốc tế ở Việt Nam trong bối cảnh mới/ Đỗ Đức Bình// Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 209/2014 .- Tr. 42-50
Trong gần 30 năm đổi mới, Việt Nam đã và đang tiếp tục hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế các quốc gia trong khu vực và toàn cầu. Trong những năm tới kể từ năm 2015, trước những bối cảnh, điều kiện mới của quốc tế và trong nước, đòi hỏi phải có tư duy mới về hội nhập kinh tế quốc tế. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu của đề tài khoa học công nghệ cấp Nhà nước KX.01.12/11-15 “Tư duy mới về phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam trong bối cảnh mới”, thuộc chương trình KX.01/11-15, bài viết sẽ đi vào nghiên cứu các vấn đề sau: (i) Khái quát quá trình đổi mới tư duy về hội nhập của Việt Nam; (ii) Hạn chế, bất cập và nguyên nhân hạn chế trong tư duy, nhận thức về hội nhập kinh tế quốc tế; (iii) Những bối cảnh mới của quốc tế và trong nước tác động đến hội nhập kinh tế quốc tế và (iv) Gợi ý một số giải pháp đột phá tạo ra tư duy mới về hội nhập kinh tế quốc tế trong bối cảnh mới.
Từ khóa: Hội nhập, bối cảnh, tư duy, Việt Nam, kinh tế.
 
6. Diễn biến tăng trưởng và khả năng hoàn thành mục tiêu năm 2014/ Trần Thọ Đạt, Hà Quỳnh Hoa// Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 209/2014 .- Tr. 51-59
Kinh tế vĩ mô Việt Nam sau 9 tháng năm 2014 tiếp tục có những tín hiệu khả quan. Theo các chuyên gia kinh tế tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu, tỷ lệ lạm phát năm 2014 dự kiến đạt 4,5% thấp hơn nhiều so với mục tiêu 7% của Chính phủ, trong khi đó việc đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế 5,8% còn đang có nhiều ý kiến khác nhau. Bài viết này tổng quan diễn biến tăng trưởng kinh tế 9 tháng và đánh giá khả năng hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2014 dựa trên cơ sở nhìn nhận và phân tích các biến số phản ánh sự biến động của các thành tố thuộc về tổng cung và tổng cầu của nền kinh tế, cũng như việc thực thi hai chính sách cơ bản là chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa trong thời gian qua. Kết quả phân tích cho thấy tín hiệu phục hồi kinh tế đã tiếp tục thể hiện rõ: Tổng mức bán lẻ 9 tháng tăng 11,1% so với cùng kỳ 2013; Cán cân thương mại thặng dư gần 2,5 tỷ USD; FDI giải ngân tăng 3,2% so với cùng kỳ năm 2013; Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 8,6% so với cùng kỳ; Chỉ số PMI tăng trở lại sau 3 tháng suy giảm; Cung tiền và tín dụng tăng cao hơn cùng kỳ năm 2013; Bội chi ngân sách nhà nước đạt ở mức 68,3% dự toán năm… Sự cải thiện về cả phía tổng cầu lẫn tổng cung trong bối cảnh lạm phát thấp có thể cho phép Chính phủ thực hiện nới lỏng hơn nữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa để chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2014 đạt và vượt kế hoạch đặt ra.
Từ khóa: Tăng trưởng, tổng cầu, tổng cung, cung tiền, chi tiêu, chính phủ, 2014
 
7. Ảnh hưởng của giáo dục tới sự tham gia lao động ở Việt Nam/ Lê Quang Cảnh, Nguyễn Văn Đại// Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 209/2014 .- Tr. 60-68
Giáo dục vừa là động lực vừa là mục tiêu của phát triển, là yếu tố quyết định tới sự tham gia lao động của cá nhân trên thị trường lao động. Nghiên cứu thực nghiệm này, sử dụng phương pháp ước lượng hai giai đoạn (2SLS) trên số liệu Khảo sát mức sống hộ gia đình năm 2012, đo lường tác động của giáo dục tới xác suất tham gia vào lực lượng lao động và cung lao động ở Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy giáo dục cao hơn sẽ làm giảm xác suất tham gia lực lượng lao động và làm tăng cung lao động của lao động Việt Nam. Ảnh hưởng này có sự khác biệt giữa lao động nam và nữ, giữa lao động thành thị và nông thôn, và giữa lao động thuộc hộ nghèo và không nghèo. Kết quả nghiên cứu cung cấp dẫn chứng thực nghiệm, đề xuất chính sách làm tăng sự tham gia lao động của các nhân ở Việt Nam.
Từ khóa: lao động, giáo dục, tác động, Việt Nam
 
8. Thâm hụt thương mại: Phân tích từ cách tiếp cận liên thời kỳ/ Tô Trung Thành// Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 209/2014 .- Tr. 69-81
Bài viết sẽ nghiên cứu nguyên nhân thâm hụt thương mại của Việt Nam từ cách tiếp cận liên thời kỳ, theo đó, biến động cán cân thương mại là hệ quả của các quyết định tiêu dùng và đầu tư trong dài hạn đặt dưới những kỳ vọng tương lai. Kết quả nghiên cứu cho thấy thu nhập tương đối, NFA, độ sâu tài chính, tỷ giá, FDI và độ mở của nền kinh tế đều có tác động đến thâm hụt thương mại trong giai đoạn nghiên cứu. Bài viết đưa ra khuyến nghị thay đổi mô hình tăng trưởng và tái cơ cấu nền kinh tế, đồng thời bổ trợ thêm với một số chính sách liên quan đến FDI và chính sách tỷ giá để giải quyết được vấn đề thâm hụt thương mại tại Việt Nam một cách bền vững.
Từ khóa: tiếp cận, thương mại, Việt Nam
 
9. Nghiên cứu các yếu tố kinh tế và thể chế ảnh hưởng đến hoạt động của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam/ Đặng Hữu Mẫn, Hoàng Dương Việt Anh// Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 209/2014 .- Tr. 82-94
Bài báo này cung cấp bằng chứng thực nghiệm về sự tác động của các nhóm nhân tố kinh tế và thể chế đến hoạt động của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu sử dụng mô hình DPDA cho thấy tỷ lệ lạm phát và tỷ lệ giá trị vốn hóa thị trường chứng khoán/tổng sản phẩm quốc nội có mối tương quan “dương” với lợi nhuận ngân hàng. Theo đó, nếu lạm phát tăng trong tỷ lệ “dự báo” và tốc độ vốn hóa thị trường chứng khoán tăng lên sẽ kích thích lợi nhuận ngân hàng. Ngược lại, trong giai đoạn 2003-2012 ở Việt Nam, tăng trưởng kinh tế và lợi nhuận ngân hàng đôi khi không đi liền với nhau; đồng thời, các ngân hàng có xu hướng gia tăng lợi nhuận khi mức độ ổn định của hệ thống ngân hàng tương đối thấp. Cuối cùng, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng chất lượng môi trường thể chế có ảnh hưởng lớn đến hoạt động ngân hàng. Cụ thể, một bộ máy chính quyền hoạt động hiệu quả ở các cấp với chất lượng điều tiết các chính sách ngày càng cao và tồn tại trong một môi trường chính trị ổn định là tiền đề quan trọng góp phần kích thích hoạt động ngân hàng.
Từ khóa: Ngân hàng thương mại, Việt Nam, lợi nhuận, kinh tế vĩ mô, Nhân tố, thể chế.
 
10. Tác động của lan tỏa công nghệ đến tốc độ hội tụ trong ngành công nghiệp phi kim Việt Nam/ Nguyễn Khắc Minh, Phạm Khánh Linh, Nguyễn Bá Hưng// Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 209/2014 .- Tr.95-101
Mục tiêu chính của nghiên cứu này là trả lời cho câu hỏi vì sao những doanh nghiệp có năng suất thấp lại có thể bắt kịp những doanh nghiệp có năng suất cao nếu không có đủ khả năng đầu tư vào R&D? Câu trả lời là lan tỏa công nghệ, nhưng lan tỏa công nghệ diễn ra như thế nào và liệu có thể lượng hóa được không? Để trả lời cho câu hỏi này, chúng tôi đã xây dựng biến biểu thị kênh truyền tải tiến bộ công nghệ từ doanh nghiệp có năng suất cao sang doanh nghiệp có năng suất thấp, lượng hóa được ảnh hưởng của lan tỏa công nghệ và áp dụng vào nghiên cứu tác động của lan tỏa công nghệ đến hội tụ năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) của ngành phi kim. Chúng tôi đã xây dựng hai chuỗi TFP theo phương pháp của (i) Levinsohn & Petrin (2003) sử dụng nguyên liệu làm biến xấp xỉ và (ii) phương pháp của Olley-Pakes (1996) sử dụng đầu tư làm biến xấp xỉ cho sốc năng suất không quan sát được để hiệu chỉnh tính đồng thời của hàm sản xuất. Trên cơ sở hai chuỗi TFP xây dựng được, chúng tôi đã xây dựng các mô hình hội tụ không điều kiện và mô hình hội tụ dưới tác động của lan tỏa công nghệ. Kết quả ước lượng mô hình hội tụ và mô hình hội tụ có bổ sung biến lan tỏa công nghệ cho thấy tổng ảnh hưởng của các biến biểu thị cho lan tỏa công nghệ là dương và tốc độ hội tụ của các mô hình có các biến lan tỏa công nghệ nhanh hơn so với các mô hình hội tụ không đều kiện (không có biến lan tỏa công nghệ.
Từ khóa: Phương pháp bán tham số, năng suất, công ty, công nghệ, Việt Nam, công nghiệp phi kim.

11. Nghiên cứu xu hướng rủi ro phi hệ thống trên thị trường chứng khoán Việt Nam/ Võ Xuân Vinh, Đặng Quốc Thành// Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 209/2014 .- Tr. 102-111
Bài báo này nghiên cứu xu hướng của rủi ro phi hệ thống trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Sử dụng các phương pháp phân tích định lượng với dữ liệu là các doanh nghiệp niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2007 đến 2012, kết quả cho thấy rủi ro phi hệ thống giảm trong thời gian nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa trong việc cung cấp thêm những thông tin tổng quan hơn về thị trường chứng khoán Việt Nam. Hơn nữa, xu hướng rủi ro phi hệ thống giảm dần cho thấy sự tồn tại lợi ích từ việc đa dạng hóa danh mục đầu tư.
Từ khóa: Rủi ro, thị trường chứng khoán, Việt Nam.
 
12. Ảnh hưởng của quảng cáo và khuyến mãi đến giá trị thương hiệu: trường hợp khách hàng là thuê bao di động trả trước tại thành phố Đà Nẵng, Việt Nam/ Trương Bá Thanh, Trần Trung Vinh// Tạp chí Kinh tế và phát triển .- Số 209/2014 .- Tr. 112-120
Nghiên cứu với mục tiêu đánh giá ảnh hưởng của quảng cáo và khuyến mãi đến các yếu tố cấu thành giá trị thương hiệu và ảnh hưởng của các yếu tố cấu thành giá trị thương hiệu đến giá trị thương hiệu. Mẫu được thu thập từ 278 khách hàng là các thuê bao di động trả trước tại TP. Đà Nẵng. Kết quả phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính chỉ ra: (1) chi phí quảng cáo có ảnh hưởng tích cực đến nhận biết thương hiệu, liên tưởng thương hiệu và trung thành thương hiệu nhưng không ảnh hưởng tích cực đến chất lượng cảm nhận; (2) khuyến mãi theo hướng tiền tệ có ảnh hưởng tiêu cực đến liên tưởng thương hiệu nhưng không ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cảm nhận; (3) chất lượng cảm nhận, nhận biết thương hiệu, liên tưởng thương hiệu và trung thành thương hiệu đều có ảnh hưởng thuận chiều đến giá trị thương hiệu. Dựa vào kết quả nghiên cứu, tác giả gợi ý một số hàm ý chính sách cho các nhà cung cấp mạng di động đang hoạt động.
Từ khóa: Chi phí, quảng cáo, khuyến mãi theo hướng, giá trị, thương hiệu, khách hàng, thuê bao, di động, viễn thông.